Françoise Gilot, urodzona 26 listopada 1921 roku w Neuilly-sur-Seine we Francji, była światowej sławy francuską malarką, uznaną memuarystką oraz artystką pracującą głównie w technice akwareli i ceramiki. Jej kariera trwała imponujące osiem dekad, a jej twórczość jest reprezentowana w stałych kolekcjach ponad tuzina czołowych muzeów świata, w tym w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku oraz w Centre Pompidou w Paryżu. Françoise Gilot zmarła 6 czerwca 2023 roku w szpitalu w Nowym Jorku w wieku 101 lat. Pozostawiła po sobie bogaty dorobek artystyczny i literacki, w tym bestsellerową książkę „Life with Picasso”, która opisywała jej burzliwy związek z tym ikoną sztuki, z którym miała dwoje dzieci: syna Claude’a i córkę Palomę.
Jako córka Émile’a Gilota, biznesmena i agronoma, oraz Madeleine Gilot, która sama była akwarelistką i pierwszą nauczycielką sztuki dla córki, Françoise od najmłodszych lat była zanurzona w świecie sztuki. Jej życie, naznaczone intensywnymi związkami z wybitnymi postaciami XX wieku, a zwłaszcza z Pablem Picassem, stanowi fascynujący rozdział w historii sztuki. Pomimo licznych wyzwań i kontrowersji, Gilot wypracowała własny, niepowtarzalny styl, zdobywając uznanie na arenie międzynarodowej i pozostawiając trwały ślad w kulturze.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na czerwiec 2023 roku miała 101 lat.
- Żona/Mąż: Była żoną Luca Simona oraz Jonasa Salka.
- Dzieci: Claude i Paloma (z Picassem), Aurélia (z Luc Simonem).
- Zawód: Malarka, memuarystka, artystka.
- Główne osiągnięcie: Długoletnia kariera artystyczna, uznanie międzynarodowe, autorstwo bestsellerowej książki „Life with Picasso”.
Kim była Françoise Gilot?
Françoise Gilot była postacią o wszechstronnym talencie i wyrazistym charakterze, która na trwałe zapisała się w annałach sztuki XX i XXI wieku. Jako francuska malarka, wypracowała sobie unikalny styl, który odznaczał się formami organicznymi i spontanicznością, unikając ostrych krawędzi. Jej twórczość, obejmująca około 1600 obrazów olejnych i 3600 prac na papierze, zdobyła uznanie na całym świecie, czego dowodem jest obecność jej dzieł w prestiżowych muzeach, takich jak Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku i Centre Pompidou w Paryżu. Poza malarstwem, Gilot była również uznaną memuarystką, autorką wpływowych publikacji literackich, a także artystką pracującą w dziedzinie ceramiki. Jej życie, od lat młodości spędzonych w okupowanym Paryżu, przez burzliwy związek z Pablem Picassem, aż po późniejsze małżeństwa z innymi wpływowymi postaciami, stanowiło inspirację dla wielu i jest świadectwem jej siły i niezależności.
Podstawowe informacje biograficzne
Pochodzenie i okres życia
Françoise Gaime Gilot przyszła na świat 26 listopada 1921 roku w Neuilly-sur-Seine we Francji. Jej życie zakończyło się 6 czerwca 2023 roku, kiedy zmarła w szpitalu w Nowym Jorku, mając 101 lat. Pozwoliło jej to na stworzenie bogatego dorobku artystycznego i pozostawienie znaczącego dziedzictwa. Jej długowieczność umożliwiła obserwację i aktywny udział w dynamicznych przemianach świata sztuki przez niemal cały wiek XX i początek XXI wieku.
Kariera artystyczna
Kariera artystyczna Françoise Gilot była niezwykle długa i owocna, trwająca imponujące osiem dekad. Od swoich pierwszych kroków w sztuce, które rozpoczęły się w okupowanym Paryżu w 1943 roku, aż po ostatnie lata życia, Gilot konsekwentnie rozwijał swój talent i tworzył dzieła, które zdobywały uznanie na całym świecie. Jej prace, cenione za unikalny styl i artystyczną głębię, są dziś częścią stałych kolekcji licznych prestiżowych muzeów. Artystka pracowała głównie w technikach akwareli i ceramiki, ale jej dorobek obejmuje również znaczącą liczbę obrazów olejnych.
Rodzina i życie prywatne Françoise Gilot
Pochodzenie rodziny
Françoise Gilot pochodziła z rodziny, w której sztuka odgrywała ważną rolę. Jej ojcem był Émile Gilot, biznesmen i agronom, a matką Madeleine Gilot, która sama była utalentowaną akwarelistką. To właśnie Madeleine była pierwszą nauczycielką swojego dziecka, wpajając mu podstawy sztuki i jednocześnie kształtując jego dyscyplinę poprzez zakaz używania gumki do mazania, co zmuszało młodego artystę do pewności w swoich ruchach.
Związki i dzieci
Françoise Gilot była matką trójki dzieci z dwóch związków. Jej pierwszy związek z Pablem Picassem zaowocował narodzinami syna Claude’a i córki Palomy. Później, w małżeństwie z Luc Simonem, urodziła córkę Aurélię.
Relacja z Pablo Picasso
Jednym z najbardziej znaczących i medialnych etapów życia Françoise Gilot był jej związek z Pablem Picassem. Trwał on w latach 1943–1953 i był okresem intensywnej relacji, w której Gilot pełniła rolę jego muzy i partnerki. Owocem tego związku było dwoje dzieci: syn Claude oraz córka Paloma. Ich relacja była jednak skomplikowana i naznaczona trudnościami, o czym świadczą późniejsze kontrowersje i próby Picassa wpłynięcia na jego karierę po rozstaniu. Françoise Gilot była partnerką Pabla Picassa przez dziesięć lat, od 1943 do 1953 roku, a ich związek był silnie obecny w życiu artystycznym Paryża.
Małżeństwo z Luc Simonem
Po rozstaniu z Picassem, Françoise Gilot weszła w nowe życie osobiste i artystyczne. W 1955 roku poślubiła artystę Luca Simona. Z tego związku narodziła się jej córka, Aurélia. To małżeństwo stanowiło kolejny etap w jej życiu, pozwalając na budowanie niezależnej ścieżki, choć nadal związanej ze światem sztuki.
Małżeństwo z Jonasem Salkiem
Kolejnym ważnym etapem w życiu osobistym Françoise Gilot było jej drugie małżeństwo. W 1970 roku poślubiła Jonasa Salka, amerykańskiego pioniera w dziedzinie medycyny, znanego przede wszystkim jako twórca szczepionki przeciwko polio. Ich związek trwał aż do śmierci Jonasa Salka w 1995 roku. To małżeństwo połączyło ją z postacią o światowym znaczeniu w dziedzinie nauki, co stanowiło interesujący kontrast i jednocześnie uzupełnienie jej artystycznego środowiska.
Cytaty i postawa życiowa
Françoise Gilot znana była ze swojej niezależności i silnego charakteru. Kiedy zapytano ją o to, jak udało jej się związać z dwoma tak wpływowymi mężczyznami jak Picasso i Jonas Salk, odpowiedziała słynnym zdaniem: „Lwy łączą się w pary z lwami”. Ta wypowiedź doskonale oddaje jej poczucie własnej wartości i przekonanie o swojej równorzędności z partnerami, podkreślając jej niezależność i siłę, a nie tylko rolę muzy czy towarzyszki.
Kariera artystyczna Françoise Gilot
Początki kariery i pierwsze wystawy
Droga artystyczna Françoise Gilot rozpoczęła się na długo przed jej związkiem z Picassem. Swoją pierwszą wystawę obrazów zorganizowała w okupowanym Paryżu w 1943 roku, co świadczy o jej determinacji i odwadze w trudnych czasach. Już wtedy młoda artystka prezentowała swoje prace, budując pierwsze fundamenty swojej przyszłej międzynarodowej kariery. Ten wczesny debiut w tak niesprzyjających okolicznościach podkreśla jej zaangażowanie w sztukę.
Współpraca z marszandami
Françoise Gilot osiągnęła znaczący sukces jako jedna z zaledwie dwóch kobiet w historii, którym udało się podpisać kontrakt z renomowanym marszandem Danielem-Henrim Kahnweilerem. Kahnweiler był postacią niezwykle wpływową w świecie sztuki, znaną ze współpracy z takimi artystami jak Picasso czy Braque. Kontrakt z nim był dowodem na uznanie talentu Gilot przez jednych z najważniejszych graczy na ówczesnym rynku sztuki i otworzył jej drzwi do szerszej publiczności i prestiżowych galerii. Jej współpraca z Louise Leiris Gallery również świadczy o jej pozycji w świecie sztuki.
Charakterystyka twórczości
Choć Pablo Picasso bez wątpienia wywarł wpływ na wczesne prace Françoise Gilot, artystka z czasem wypracowała własny, unikalny styl, który odznaczał się oryginalnością i indywidualnością. W przeciwieństwie do ostrych, geometrycznych form często kojarzonych z Picassem, Gilot unikała ostrych krawędzi, preferując formy organiczne i spontaniczność. Jej malarstwo charakteryzowało się płynnością linii i subtelnymi przejściami barwnymi, co nadawało jej pracom lekkości i wyrazistości. Specjalizowała się w technikach akwareli i ceramiki, ale jej dorobek obejmuje również liczne obrazy olejne, które cechuje bogactwo faktury i głębia ekspresji. Jej prace, takie jak „Paloma à la Guitare”, pokazują mistrzostwo w uchwyceniu emocji i formy.
Wartość rynkowa prac
Wartość dzieł Françoise Gilot na rynku sztuki stale rośnie, co potwierdzają wyniki aukcji. W 2021 roku obraz „Paloma à la Guitare” został sprzedany na aukcji Sotheby’s za imponującą kwotę 1,3 miliona dolarów. Ten sukces aukcyjny nie tylko świadczy o rosnącym zainteresowaniu jej twórczością kolekcjonerów i instytucji, ale także podkreśla jej trwałe miejsce w historii sztuki współczesnej. Dzieła takie jak te są dowodem na artystyczną i finansową wartość jej dorobku.
| Tytuł dzieła | Rok sprzedaży | Kwota |
|---|---|---|
| Paloma à la Guitare | 2021 | 1,3 miliona dolarów (Sotheby’s) |
Osiągnięcia i nagrody Françoise Gilot
Odznaczenia państwowe
Za swoje wybitne zasługi dla sztuki i kultury, Françoise Gilot została uhonorowana wysokimi odznaczeniami państwowymi. W 1990 roku została mianowana Kawalerem Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur). W 2010 roku otrzymała awans na Oficera Legii Honorowej, co stanowi najwyższe odznaczenie rządu francuskiego w dziedzinie sztuki. Te nagrody są dowodem uznania jej długoletniego wkładu w rozwój sztuki i jej znaczenia dla dziedzictwa kulturowego Francji.
| Odznaczenie | Rok przyznania |
|---|---|
| Kawaler Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur) | 1990 |
| Oficer Legii Honorowej | 2010 |
Działalność literacka i inne projekty
Początki kariery artystycznej i literackiej
Droga artystyczna Françoise Gilot rozpoczęła się na długo przed jej związkiem z Picassem. Swoją pierwszą wystawę obrazów zorganizowała w okupowanym Paryżu w 1943 roku, co świadczy o jej determinacji i odwadze w trudnych czasach. Już wtedy młoda artystka prezentowała swoje prace, budując pierwsze fundamenty swojej przyszłej międzynarodowej kariery. Ta wczesna wystawa, zorganizowana w tak niesprzyjających okolicznościach, podkreśla jej zaangażowanie w sztukę. Podobnie, jej działalność literacka, która obejmuje dwie znaczące pozycje, rzuciła światło na jej życie, relacje i środowisko artystyczne.
„Life with Picasso”
Jednym z najbardziej znaczących osiągnięć literackich Françoise Gilot była publikacja jej bestsellerowej książki „Life with Picasso” w 1964 roku. Mimo prawnych prób zablokowania jej przez samego Pabla Picassa, dzieło sprzedało się w ponad milionie egzemplarzy. Książka stanowiła osobiste i unikalne świadectwo życia u boku jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku, oferując czytelnikom niepowtarzalny wgląd w ich relację i świat sztuki tamtych czasów. Publikacja ta, mimo kontrowersji, ugruntowała jej pozycję jako ważnej postaci nie tylko w świecie sztuki, ale także literatury.
„Matisse and Picasso: A Friendship in Art”
Françoise Gilot jest również autorką książki „Matisse and Picasso: A Friendship in Art”, wydanej w 1990 roku. W tym dziele literackim artystka opisuje relacje między dwoma gigantami sztuki XX wieku, Pablem Picassem i Henri Matisse’em. Książka stanowi cenne źródło informacji dla badaczy sztuki i miłośników twórczości tych artystów, oferując osobiste refleksje Gilot na temat ich wzajemnych powiązań i wpływu na siebie nawzajem.
Projekty teatralne
Poza malarstwem i pisarstwem, Françoise Gilot angażowała się również w inne dziedziny sztuki. W latach 80. i 90. XX wieku projektowała kostiumy, scenografię oraz maski dla produkcji wystawianych w Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku. Ta wszechstronność artystyczna świadczy o jej kreatywności i zdolności do adaptacji w różnych formach wyrazu artystycznego, poszerzając swoje wpływy poza tradycyjne malarstwo.
Kontrowersje i trudne relacje z Pablem Picassem
Relacja Françoise Gilot z Pablem Picassem, choć była źródłem inspiracji i miłości, naznaczona była również głębokimi konfliktami i próbami ze strony artysty zdominowania i zniszczenia jej niezależności.
Próby zniszczenia kariery
Po rozstaniu z Picassem w 1953 roku, Françoise Gilot doświadczyła prób zniszczenia jej kariery artystycznej przez byłego partnera. Picasso, chcąc zaszkodzić Gilot, nakazał galeriom zaprzestanie współpracy z nią. Mimo tych prób, artystka zdołała utrzymać swoją pozycję na rynku sztuki i kontynuować rozwój swojej kariery, co świadczy o jej determinacji i sile charakteru w obliczu przeciwności. Jej niezależność była silniejsza niż próby Picassa.
Przemoc i nękanie
Związek Françoise Gilot z Pablem Picassem był naznaczony nie tylko intensywnością artystyczną, ale także trudnymi emocjonalnie i fizycznie doświadczeniami. Podczas trwania ich relacji, Gilot była nękana na ulicach Paryża przez Olgę Chochłową, legalną żonę Picassa. Co więcej, sam Picasso dopuszczał się wobec Gilot przemocy fizycznej. Te trudne okoliczności rzuciły cień na ich związek i miały wpływ na późniejsze decyzje i refleksje artystki.
Konsekwencje publikacji „Life with Picasso”
Publikacja bestsellerowej książki „Life with Picasso” w 1964 roku wywołała ogromne poruszenie i doprowadziła do zerwania wszelkich kontaktów między Picassem a jego dziećmi, Claude’em i Palomą. Rozwścieczony malarz, czując się zdradzony i urażony przez treść książki opisującej ich wspólne życie, odmówił widzenia się z nimi do końca swoich dni. Ten akt Picassa miał tragiczne konsekwencje dla jego relacji z własnymi dziećmi.
Warto wiedzieć: Picasso w przypływie gniewu zniszczył jej rzeczy osobiste, w tym dzieła sztuki oraz cenne listy, które Gilot otrzymywała od Henriego Matisse’a.
Ciekawostki z życia Françoise Gilot
Uzdolnienia i nawyki
Françoise Gilot była osobą oburęczną (ambidextrous). Urodziła się leworęczna, jednak w wieku zaledwie czterech lat ojciec zmusił ją do pisania prawą ręką. Ta zmiana, choć wymuszona, nie przeszkodziła jej w rozwijaniu swoich artystycznych talentów, a być może nawet przyczyniła się do jej wszechstronności w posługiwaniu się narzędziami artystycznymi.
Wydarzenia z okresu II wojny światowej
Okres II wojny światowej był dla Françoise Gilot czasem bolesnych strat. Podczas działań wojennych straciła wszystkie swoje wczesne rysunki i akwarele. Stało się tak, gdy ciężarówka przewożąca dobytek jej rodziny została zbombardowana przez nazistów. Ta tragedia była znaczącym ciosem dla młodej artystki, która musiała odbudowywać swój dorobek od podstaw.
Wybór ścieżki kariery
Droga Françoise Gilot do kariery artystycznej nie była prosta. Aby móc studiować sztukę, Gilot regularnie opuszczała poranne zajęcia na studiach prawniczych, na które uczęszczała pod naciskiem ojca. Ostatecznie, w wieku 19 lat, definitywnie porzuciła prawo, aby w pełni poświęcić się malarstwu. Ta decyzja była kluczowa dla jej przyszłości i pozwoliła jej zrealizować swoje artystyczne pasje.
Reprezentacja w kulturze popularnej
Postać Françoise Gilot została uwieczniona w kulturze popularnej poprzez jej przedstawienia w filmie i serialu. Aktorka Natascha McElhone wcieliła się w jej rolę w filmie „Surviving Picasso” z 1996 roku, a Clémence Poésy zagrała ją w serialu „Genius” z 2018 roku. Te ekranizacje przypominają o jej znaczeniu i wpływie na historię sztuki i relacji z Pablem Picassem.
Françoise Gilot była artystką o niezwykłej wytrwałości, która pomimo trudności życiowych i artystycznych, wypracowała własną, niepowtarzalną ścieżkę twórczą, pozostawiając trwały ślad w historii sztuki. Jej życie i twórczość stanowią świadectwo siły ducha i niezależności, inspirując kolejne pokolenia artystów i pasjonatów sztuki.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Ile żon miał Pablo Picasso?
Pablo Picasso miał dwie żony: Olgę Chochłowę i Jacqueline Roque. Wielokrotnie wchodził w związki i miał wiele znaczących relacji z innymi kobietami.
Kim jest drugi mąż Francoise Gilot?
Drugim mężem Françoise Gilot był Jonas Salk, amerykański lekarz i naukowiec znany z opracowania pierwszej skutecznej szczepionki przeciwko poliomyelitis. Poślubiła go w 1970 roku.
Czy Picasso i Gilot mieli związek?
Tak, Pablo Picasso i Françoise Gilot mieli burzliwy, długoletni związek. Trwał on od 1943 do 1953 roku, a Gilot była jego muzą i partnerką.
Czy Picasso malował kobiety?
Oczywiście, Pablo Picasso malował kobiety niezwykle często i były one tematem wielu jego najważniejszych dzieł. Wiele jego najbardziej ikonicznych obrazów przedstawia kobiety, które były jego partnerkami, muzami lub po prostu inspiracją artystyczną.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7oise_Gilot
