Peter Fonda: Ikona kontrkultury, reżyser i aktor Hollywood

0

Peter Henry Fonda (ur. 23 lutego 1940) był cenionym amerykańskim aktorem, reżyserem i scenarzystą, który na stałe zapisał się w historii kina jako ikona kontrkultury. Syn legendarnego Henry’ego Fondy i brat Jane Fondy, zyskał międzynarodową sławę dzięki roli Wyatta w przełomowym filmie „Easy Rider” z 1969 roku, który współtworzył i za który otrzymał nominację do Oscara. Jego kariera, trwająca 62 lata, obejmowała również role w kultowych filmach klasy B, udany debiut reżyserski oraz późniejszy renesans kariery nagrodzony nominacją do Oscara i Złotym Globem za kreację w „Ulee’s Gold”. Peter Fonda miał 79 lat w momencie śmierci.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 79 lat (w momencie śmierci)
• Żona/Mąż: Susan Jane Brewer (była żona)
• Dzieci: Bridget Fonda, Justin Fonda
• Zawód: Aktor, reżyser, scenarzysta
• Główne osiągnięcie: Rola Wyatta w „Easy Rider”, nominacja do Oscara za scenariusz „Easy Rider” i za rolę w „Ulee’s Gold”.

Podstawowe informacje o Peterze Fondzie

Peter Henry Fonda urodził się 23 lutego 1940 roku w Nowym Jorku. Był jedynym synem znanego aktora Henry’ego Fondy i Frances Ford Seymour. Jego kariera zawodowa trwała nieprzerwanie przez 62 lata, od debiutu w 1957 roku aż do śmierci w 2019 roku. Aktor zmarł 16 sierpnia 2019 roku w Los Angeles w wieku 79 lat. Przyczyną jego śmierci była niewydolność oddechowa wynikająca z raka płuc.

Życie prywatne i rodzinne

Peter Fonda pochodził z jednej z najbardziej rozpoznawalnych dynastii w Hollywood. Był synem legendy kina Henry’ego Fondy, młodszym bratem cenionej aktorki i aktywistki Jane Fondy oraz ojcem aktorki Bridget Fondy. Ta aktorska tradycja była głęboko zakorzeniona w jego życiu.

Tragedia z dzieciństwa

Dzieciństwo Petera Fondy naznaczyła głęboka tragedia. Gdy miał zaledwie 10 lat, jego matka, Frances Ford Seymour, popełniła samobójstwo w szpitalu psychiatrycznym. Przez pięć lat prawda o jej śmierci była ukrywana przed młodym Peterem. Dopiero jako piętnastolatek dowiedział się o okolicznościach i miejscu, gdzie zginęła jego matka. To tragiczne wydarzenie z pewnością miało wpływ na jego późniejsze życie i twórczość.

Małżeństwa i dzieci

Pierwszym małżeństwem Petera Fondy było to z Susan Jane Brewer, zawarte w 1961 roku. Para doczekała się dwójki dzieci, w tym córki Bridget, która również podążyła śladami ojca i została aktorką. Związek małżeński z Susan trwał 13 lat, zakończył się rozwodem w 1974 roku. Po tym związku Fonda miał jeszcze inne relacje, jednak to pierwsze małżeństwo z Brewer jest najczęściej wspominane w kontekście jego życia rodzinnego.

Kariera zawodowa Petera Fondy

Kariera Petera Fondy była długa, zróżnicowana i pełna znaczących ról. Jego debiut na scenie, a następnie przejście do kina, ukształtowały jego unikalny wizerunek w amerykańskim przemyśle filmowym. Fonda był nie tylko aktorem, ale także scenarzystą i reżyserem, co pozwoliło mu na pełne artystyczne wyrażenie siebie.

Debiut sceniczny i początki w filmie

Peter Fonda rozpoczął swoją karierę artystyczną na deskach teatru. W 1961 roku zadebiutował na Broadwayu w sztuce „Blood, Sweat and Stanley Poole”. Za swoją rolę w tym spektaklu otrzymał prestiżowe wyróżnienia: New York Drama Critics’ Circle Award oraz Theatre World Award, co zapowiadało jego talent aktorski. Wkrótce potem, w 1963 roku, zadebiutował na wielkim ekranie w filmie „Tammy and the Doctor”, gdzie partnerował Sandrze Dee. Tego samego roku wystąpił również w filmie wojennym „The Victors”, za który został nagrodzony Złotym Globem dla najbardziej obiecującego debiutanta. Te wczesne sukcesy ugruntowały jego pozycję w branży filmowej.

Ikona kontrkultury: „Easy Rider” i współpraca z Rogerem Cormanem

Przełomem w karierze Petera Fondy okazał się rok 1969, kiedy to zagrał główną rolę Wyatta w kultowym filmie „Easy Rider”. Fonda nie tylko wystąpił w tym obrazie, ale także współtworzył jego scenariusz i był jednym z producentów. Film, zrealizowany za niewielką sumę około 360 000 dolarów, odniósł spektakularny sukces komercyjny, zarabiając ponad 40 milionów dolarów i przynosząc mu nominację do Oscara za scenariusz. Easy Rider stał się symbolem pokolenia i uczynił Fondę ikoną kontrkultury. W połowie lat 60. Fonda, postrzegany jako nonkonformista, zaczął grać w filmach klasy B reżyserowanych przez Rogera Cormana. Wystąpił m.in. w „The Wild Angels” (1966) jako lider gangu motocyklowego oraz w „The Trip” (1967), filmie o doświadczeniach z LSD, którego scenariusz napisał Jack Nicholson. Te role umocniły jego wizerunek buntownika.

Debiut reżyserski i kino akcji lat 70.

W 1971 roku Peter Fonda zadebiutował jako reżyser filmem „The Hired Hand”, rewizjonistycznym westernem, w którym zagrał również główną rolę. Choć film początkowo nie odniósł sukcesu komercyjnego, w 2001 roku został odrestaurowany i uznany za dzieło kultowe, co świadczy o jego artystycznej wartości. Po sukcesach związanych z filmami motocyklowymi, Fonda stał się również popularną postacią kina akcji lat 70. Wystąpił w takich hitach jak „Dirty Mary, Crazy Larry” (1974), „Race with the Devil” (1975) czy „Futureworld” (1976), potwierdzając swoją wszechstronność i umiejętność przyciągania widzów.

Wielki powrót i późniejsze role

Po okresie mniejszej aktywności, w 1997 roku Peter Fonda przeżył znaczący renesans swojej kariery. Jego rola milczącego pszczelarza w filmie „Ulee’s Gold” przyniosła mu drugą w życiu nominację do Oscara, tym razem w kategorii najlepszy aktor, a także prestiżową statuetkę Złotego Globu. Sukces ten otworzył mu drzwi do kolejnych znaczących projektów. Fonda, znany również z filmu telewizyjnego „The Passion of Ayn Rand” (2000), za który otrzymał kolejne Złote Globy, kontynuował pracę aktorską aż do śmierci, pozostając aktywnym członkiem Hollywood. Jego głos można było usłyszeć także w grze wideo „Grand Theft Auto: San Andreas” (2004), gdzie wcielił się w postać „The Truth”.

Nagrody i osiągnięcia

Peter Fonda zdobył uznanie krytyków i publiczności, co zaowocowało licznymi nagrodami i nominacjami. Jego wkład w kinematografię został doceniony na najważniejszych festiwalach i galach branżowych.

Kluczowe nagrody i nominacje

• Nominacje do Oscara: 2 (1970 za scenariusz „Easy Rider”, 1998 za rolę w „Ulee’s Gold”)
• Złote Globy: 2 (1998 za „Ulee’s Gold”, 2000 za „The Passion of Ayn Rand”)
• Gwiazda na Hollywood Walk of Fame: 2003

Najważniejsze wyróżnienia

Peter Fonda był dwukrotnie nominowany do Nagrody Akademii. Pierwsza nominacja miała miejsce w 1970 roku za scenariusz oryginalny do filmu „Easy Rider”. Druga nominacja dla niego, tym razem za najlepszą rolę męską, nadeszła w 1998 roku za kreację w filmie „Ulee’s Gold”. Obie nominacje świadczą o jego wszechstronnym talencie i znaczącym wpływie na kino. Aktor zdobył dwa prestiżowe Złote Globy. Pierwszy otrzymał w 1998 roku za rolę w „Ulee’s Gold”, gdzie został uhonorowany w kategorii Najlepszy aktor w dramacie. Drugą statuetkę zdobył w 2000 roku za rolę drugoplanową w filmie telewizyjnym „The Passion of Ayn Rand”, co potwierdza jego wszechstronność aktorską. W uznaniu jego zasług dla przemysłu filmowego, w 2003 roku Peter Fonda został uhonorowany własną gwiazdą na słynnej Alei Gwiazd w Hollywood, zlokalizowaną pod adresem 7018 Hollywood Blvd. To symboliczne wyróżnienie jest dowodem jego trwałych dokonań i miejsca w historii światowego kina.

Ciekawostki i mniej znane fakty

Życie Petera Fondy było pełne nie tylko sukcesów zawodowych, ale także niezwykłych wydarzeń, które ukształtowały jego osobowość i wpłynęły na jego twórczość. Od dramatycznych momentów z dzieciństwa po inspirujące spotkania, jego biografia jest bogata w fascynujące detale.

Groźny wypadek z dzieciństwa i jego kulturowy wpływ

Niemal śmiertelny wypadek z bronią, który Peter Fonda przeżył miesiąc przed swoimi 11. urodzinami, miał znaczący wpływ na jego życie i kulturę. Przypadkowo postrzelił się w brzuch, a rekonwalescencja trwała kilka miesięcy. Wspomnienie tego zdarzenia, a konkretnie wypowiedzenie przez niego frazy „Wiem, jak to jest być martwym” podczas sesji z LSD z Johnem Lennonem i George’em Harrisonem, zainspirowało Beatlesów do napisania piosenki „She Said She Said” z albumu „Revolver”. To niezwykły przykład tego, jak osobiste doświadczenia mogą stać się kanwą dla dzieł sztuki.

Wizerunek nonkonformisty i kontrowersje

Wizerunek Petera Fondy jako nonkonformisty nie pozostał bez echa w jego karierze. W połowie lat 60. zyskał opinię buntownika, regularnie zażywając LSD i zapuszczając długie włosy, co sprawiło, że tradycyjne wytwórnie filmowe zaczęły go unikać, uznając za postać zbyt radykalną. Fonda miał również problemy z prawem – w sierpniu 1966 roku został oskarżony o posiadanie marihuany, choć w grudniu tego samego roku został uniewinniony. W listopadzie 1966 roku został aresztowany podczas zamieszek na Sunset Strip. Jednym z bardziej kontrowersyjnych filmów, które wyreżyserował i w których zagrał, był „Wanda Nevada” z 1979 roku. Tam jako 39-latek wcielił się w postać, która stała się obiektem uczuć 13-letniej wówczas Brooke Shields.

Rodzinne powiązania i twórczość

Film „Wanda Nevada” z 1979 roku jest unikalny również z innego powodu – to jedyna produkcja w historii, w której Peter Fonda wystąpił na ekranie razem ze swoim ojcem, Henrym Fondą. Henry zagrał tam epizodyczną rolę. W 1998 roku Peter Fonda opublikował swoją autobiografię zatytułowaną „Don’t Tell Dad”. W tej szczerej książce opisał swoje skomplikowane relacje rodzinne i przebieg kariery, dając czytelnikom wgląd w swoje życie.

Warto wiedzieć: Głos Petera Fondy można usłyszeć w popularnej grze wideo „Grand Theft Auto: San Andreas” (2004), gdzie wcielił się w postać „The Truth”, starego hipisa i teoretyka spiskowego. W 1967 roku nagrał singiel „November Night”, napisany przez Grama Parsonsa, wydany przez wytwórnię Chisa, którego producentem był Hugh Masekela. Te różnorodne aktywności artystyczne pokazują szerokie spektrum talentu Petera Fondy.

Peter Fonda udowodnił, że prawdziwy artysta potrafi przekraczać granice, zarówno w życiu osobistym, jak i w swoich niezapomnianych rolach filmowych, inspirując nas do odwagi w wyrażaniu siebie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Fonda