Roy Orbison: Greatest Singer, pożar, synów w pożarze, Elvis Presley.

0

Roy Kelton Orbison, urodzony 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w Teksasie, na grudzień 2023 roku miałby 87 lat. Był legendarnym amerykańskim piosenkarzem, autorem tekstów i gitarzystą, którego niezwykły głos i emocjonalne ballady ukształtowały oblicze muzyki rockowej. Znany ze swojego charakterystycznego, statycznego stylu scenicznego, w którym poruszał się minimalnie, ubrany zawsze na czarno, z farbowanymi na czarno włosami i ciemnymi okularami, Orbison stworzył aurę tajemniczości i melancholii. Był dwukrotnie żonaty – najpierw z Claudette Frady, a następnie z Barbarą Wellhöner Jakobs, z którą spędził resztę życia aż do swojej przedwczesnej śmierci w 1988 roku. Jego życie, naznaczone zarówno wielkimi sukcesami, jak i głębokimi tragediami, pozostaje inspiracją dla pokoleń artystów.

Jego kariera, która osiągnęła szczyt w latach 60. XX wieku, przyniosła mu przydomek „The Big O” i uczyniła go jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci w historii muzyki popularnej. Orbison był mistrzem w tworzeniu sugestywnych, emocjonalnych utworów, które często poruszały tematy miłości, straty i tęsknoty. Jego unikalne połączenie rock and rolla z elementami operowymi i lirycznymi sprawiło, że jego muzyka przetrwała próbę czasu, a utwory takie jak „Only the Lonely”, „Crying” czy ikoniczne „Oh, Pretty Woman” do dziś goszczą na antenach radiowych i w sercach fanów na całym świecie. Poza solową karierą, Orbison zasłynął również jako współzałożyciel legendarnej supergrupy Traveling Wilburys, która połączyła go z takimi ikonami jak George Harrison, Bob Dylan, Tom Petty i Jeff Lynne.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 87 lat (na grudzień 2023)
• Żona/Mąż: Claudette Frady (1957-1964, 1965-1966), Barbara Wellhöner Jakobs (od 1969)
• Dzieci: Trzech synów – Roy Jr., Anthony, Wesley
• Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, gitarzysta
• Główne osiągnięcie: Stworzenie unikalnego stylu w muzyce rockowej, liczne hity na listach przebojów, wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame

Podstawowe informacje o Royu Orbisonie

Pochodzenie i wczesne lata

Roy Kelton Orbison przyszedł na świat 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w stanie Teksas. Wychowywał się w trudnych warunkach, a w 1946 roku jego rodzina przeniosła się do opustoszałego miasta Wink w Teksasie. Orbison opisywał to miejsce jako pełne „futbolu, pól naftowych, smaru i piasku”, co podkreślało jego pragnienie wyrwania się z tego środowiska. Już jako dziecko wykazywał zamiłowanie do muzyki, co było kluczowe dla jego przyszłej kariery.

Charakterystyczny wizerunek sceniczny

Roy Orbison stworzył jeden z najbardziej rozpoznawalnych wizerunków scenicznych w historii muzyki. Jego styl charakteryzował się minimalnym ruchem podczas występów, zawsze był ubrany na czarno. Do tego dochodziły farbowane na czarno włosy i charakterystyczne ciemne okulary przeciwsłoneczne. Taki wizerunek nadawał mu aurę tajemniczości i melancholii, doskonale komponując się z emocjonalnym charakterem jego muzyki. Ten unikalny styl stał się jego znakiem rozpoznawczym i integralną częścią artystycznego przekazu.

Wada wzroku od dzieciństwa

Poważne problemy ze wzrokiem towarzyszyły Royowi Orbisonowi od najmłodszych lat. Już w wieku czterech lat musiał nosić grube okulary korekcyjne. Ta wada wzroku miała znaczący wpływ na jego późniejszy wygląd sceniczny, prowadząc do decyzji o noszeniu ciemnych okularów w celu ochrony oczu i stworzenia swojego charakterystycznego wizerunku. Choć czasami postrzegano je jako element scenicznej kreacji, były one wynikiem rzeczywistych problemów zdrowotnych.

Życie prywatne Roy Orbisona

Małżeństwo z Claudette Frady

W 1957 roku Roy Orbison poślubił Claudette Frady, którą poznał na potańcówce, gdy miała zaledwie 14 lat. Ich związek był naznaczony burzliwymi wydarzeniami. Para rozwiodła się w 1964 roku, aby ponownie pobrać się rok później, w 1965 roku. Niestety, ich wspólna droga zakończyła się tragicznie, gdy Claudette zginęła w wypadku w rok po drugim ślubie.

Drugie małżeństwo z Barbarą Orbison

Po śmierci Claudette, Roy Orbison poślubił Barbarę Wellhöner Jakobs w 1969 roku. Ta relacja okazała się trwała i stanowiła dla niego wsparcie aż do końca jego życia. Barbara była u boku Roya do jego śmierci w 1988 roku, tworząc stabilny fundament w życiu prywatnym artysty.

Trudne warunki dorastania

Przeprowadzka rodziny do Wink w Teksasie w 1946 roku była ważnym momentem w życiu młodego Roya. Miasto, które opisywał jako miejsce pełne „futbolu, pól naftowych, smaru i piasku”, było dla niego symbolem ograniczeń i pustki. Orbison wyrażał wielką ulgę, gdy w końcu udało mu się opuścić to miejsce, co świadczy o jego głębokim pragnieniu lepszego życia i rozwoju kariery muzycznej.

Kariera muzyczna Roy Orbisona

Pierwsze kroki w muzyce i instrumenty

Muzyka stała się centralnym punktem życia Roya Orbisona od najmłodszych lat. Na szóste urodziny otrzymał od ojca swoją pierwszą gitarę. Naukę gry pobierał zarówno od ojca, jak i od starszego brata. Już w wieku siedmiu lat było jasne, że muzyka jest jego pasją i przyszłością.

Wczesne występy radiowe i własny program

Kariera medialna Roya Orbisona rozpoczęła się niezwykle wcześnie. W wieku zaledwie ośmiu lat śpiewał w lokalnym radiu. Pod koniec lat 40. XX wieku, jeszcze jako nastolatek, prowadził już własny program radiowy, co świadczy o jego wczesnym talencie i determinacji w dążeniu do kariery artystycznej.

Zespół Wink Westerners

W 1949 roku, mając 13 lat, Roy Orbison założył swój pierwszy zespół, nazwany Wink Westerners. Grupa ta specjalizowała się w wykonywaniu standardów country oraz jazz swingowych, co pokazuje wszechstronność młodego artysty i jego zainteresowania różnymi gatunkami muzycznymi już na wczesnym etapie kariery.

Edukacja i wybór kariery muzycznej

Po ukończeniu szkoły średniej w 1954 roku, Roy Orbison zapisał się na North Texas State College. Początkowo wybrał studia geologiczne, jako plan awaryjny na wypadek, gdyby kariera muzyczna nie wypaliła. Jednak szybko zmienił kierunek na historię i angielski, by ostatecznie porzucić studia na rzecz pełnoetatowej kariery muzycznej. Ta decyzja była kluczowa dla kształtowania się jego późniejszego sukcesu.

Wpływ Elvisa Presleya na początki kariery

W 1954 roku Roy Orbison miał okazję zobaczyć występ Elvisa Presleya. Był pod ogromnym wrażeniem ekspresji scenicznej Presleya, co początkowo skłoniło go do bardziej energicznych występów. Z czasem jednak Orbison wypracował swój własny, unikalny i statyczny styl sceniczny, który stał się jego znakiem rozpoznawczym.

Współpraca z Sun Records

W 1956 roku Roy Orbison został zakontraktowany przez legendarne Sun Records. Było to możliwe dzięki namowie Johnny’ego Casha. Jego pierwszy nagrany tam utwór, „Ooby Dooby”, okazał się komercyjnym sukcesem, sprzedając się w nakładzie 200 000 egzemplarzy. Ten utwór, wydany przez Sun Records, zapoczątkował jego profesjonalną karierę nagraniową.

Złota era w Monument Records

Największe sukcesy komercyjne Roy Orbison odnosił w latach 1960–1966, będąc związany z wytwórnią Monument Records. W tym okresie aż 22 jego single trafiły do pierwszej czterdziestki prestiżowej listy przebojów Billboard. Wśród tych nieśmiertelnych hitów znalazły się utwory takie jak „Only the Lonely”, „Crying” oraz ikoniczne „Oh, Pretty Woman”. Okres ten ugruntował jego pozycję jako gwiazdy muzyki popularnej.

Supergrupa Traveling Wilburys

W 1988 roku, tuż przed swoją śmiercią, Roy Orbison współtworzył legendarną supergrupę Traveling Wilburys. Obok niego w jej skład weszli George Harrison, Bob Dylan, Tom Petty i Jeff Lynne. Ta współpraca była zwieńczeniem jego bogatej kariery, łącząc go z artystami o podobnym statusie i wizji artystycznej. Projekt ten przyniósł mu nowe grono fanów i odświeżył jego wizerunek na scenie muzycznej, czego efektem był znakomicie sprzedający się album Traveling Wilburys Vol. 1.

Pisanie hitów dla innych artystów

Zanim Roy Orbison zdobył status wielkiej gwiazdy, zarabiał na życie jako kompozytor w firmie Acuff-Rose Music. W tym okresie napisał wiele piosenek, w tym popularny utwór „Claudette”, który został nagrany przez The Everly Brothers. Ta działalność kompozytorska pokazała jego wszechstronność i talent do tworzenia chwytliwych melodii i tekstów.

Osiągnięcia i uznanie Roy Orbisona

Wprowadzenie do Galerii Sław

Uznanie dla dorobku artystycznego Roya Orbisona znalazło odzwierciedlenie w jego wprowadzeniu do najważniejszych instytucji muzycznych. W 1987 roku został uhonorowany miejscem w Rock and Roll Hall of Fame oraz Nashville Songwriters Hall of Fame. Te prestiżowe wyróżnienia podkreślają jego trwały wpływ na muzykę rockową i songwriting.

Nagrody Grammy

Roy Orbison otrzymał łącznie sześć nagród Grammy, co świadczy o jego znaczącym wkładzie w świat muzyki. Wśród tych nagród znalazła się również prestiżowa nagroda Grammy Lifetime Achievement Award, przyznana za całokształt jego twórczości. To wyróżnienie podkreśla jego długotrwały i znaczący wpływ na przemysł muzyczny.

Rankingi wszech czasów

Znaczenie Roya Orbisona w historii muzyki potwierdzają liczne rankingi. Magazyn „Rolling Stone”, będący wyznacznikiem w świecie muzyki rockowej, sklasyfikował go na 13. miejscu listy 100 najlepszych wokalistów wszech czasów. Ponadto, zajął 37. miejsce na liście największych artystów w historii, co świadczy o jego wszechstronnym wpływie i trwałości jego dziedzictwa.

Tabela: Kluczowe etapy kariery Roy Orbisona

Poniższa tabela przedstawia chronologiczne zestawienie najważniejszych wydarzeń w karierze Roya Orbisona:

Zdrowie i śmierć Roy Orbisona

Problemy zdrowotne i używki

W pewnym okresie swojej wczesnej kariery Roy Orbison zmagał się z problemami zdrowotnymi, w tym z uzależnieniem od tabletek nasennych oraz amfetaminy, znanej jako speed. Te trudności stanowiły wyzwanie w jego życiu osobistym i karierze, jednak artysta zdołał przezwyciężyć te problemy, kontynuując swoją muzyczną podróż.

Przyczyna śmierci

Roy Orbison zmarł nagle 6 grudnia 1988 roku w Hendersonville w stanie Tennessee. Przyczyną jego śmierci był atak serca. Miał wówczas zaledwie 52 lata i znajdował się u progu wielkiego odrodzenia swojej kariery, co czyni jego odejście szczególnie tragicznym. Jego śmierć była szokiem dla świata muzyki, który stracił jednego z najwybitniejszych artystów swojego pokolenia.

Tabela: Nagrody i Wyróżnienia

Roy Orbison został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami za swój wkład w muzykę:

Ciekawostki z życia Roy Orbisona

Farbowanie włosów

Choć Roy Orbison kojarzony jest z charakterystyczną, kruczoczarną fryzurą, jego naturalne włosy miały kolor „pomyjowej szarości” (dishwater grey). Artysta zaczął farbować włosy na czarno już jako nastolatek, co przyczyniło się do jego unikalnego i zapadającego w pamięć wizerunku scenicznego.

Pierwszy samochód z tantiem

Za pierwsze poważne pieniądze, które zarobił na swoim hicie „Ooby Dooby” w 1956 roku, Roy Orbison sprawił sobie wyjątkowy prezent. Kupił fioletowego Cadillaca oraz pierścionek z diamentem. Ten zakup symbolizował jego pierwszy znaczący sukces finansowy i spełnienie marzeń o lepszym życiu.

Nietypowe trasy koncertowe

Na początku swojej kariery, grając z zespołem The Teen Kings, Roy Orbison brał udział w eksperymentalnej trasie koncertowej. Występowali oni w kinach samochodowych (drive-in), gdzie muzycy grali na dachach budynków projekcyjnych. Było to nietypowe i z pewnością zapadające w pamięć doświadczenie zarówno dla artystów, jak i dla publiczności.

Osobowość artysty

Mimo ogromnego statusu gwiazdy, Roy Orbison był opisywany jako osoba niezwykle nieśmiała, uprzejma i skromna. Często był wręcz „zawstydzony” własnym śpiewem w obecności innych, co stanowiło ciekawy kontrast z jego potężnym głosem i sceniczną prezencją. Ta cecha dodawała mu ludzkiego wymiaru i czyniła go jeszcze bardziej lubianym przez fanów.

Roy Orbison był artystą, który przekroczył granice gatunków i epok, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo muzyczne. Jego unikalny styl wokalny, połączony z emocjonalnymi tekstami i charakterystycznym wizerunkiem scenicznym, uczynił go jedną z najbardziej ikonicznych postaci w historii muzyki popularnej. Pomimo osobistych tragedii i zmagań, Orbison zdołał stworzyć muzykę, która do dziś porusza serca słuchaczy na całym świecie, a jego wpływ na kolejne pokolenia artystów jest niepodważalny.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Roy_Orbison